Hoe ontstaat een rattenplaag?
'Wanneer heb je een rattenplaag?', is een vraag die ik vaker krijg. We spreken van een rattenplaag op het moment dat ratten ergens structureel voor veel overlast zorgen.
Als ratten actief zijn, zal dat in het begin niet zo snel worden opgemerkt. Dat sluimert dan een beetje. Ratten zijn vaak schuwe dieren en laten zich niet graag zien. Wanneer ratten besluiten zich ergens te vestigen, kunnen de aantallen snel groeien. Zeker als de condities goed zijn. Ratten zijn altijd op zoek naar gelegenheid: voedsel, water en veilige nestgelegenheid. Groeiende populaties gaan meer ruimte innemen en hebben meer voedsel nodig. Ook kunnen ze 'brutaler' worden en zich meer laten zien. Als er niet tijdig wordt ingegrepen, groeit een rattenplaag. Het gevolg: schade en een verhoogd risico op onveilige situaties en de verspreiding van ziektes.
Rattenplagen kunnen overal voorkomen. In het park, bij de stallen, op een bedrijventerrein, op de camping of gewoon in uw eigen achtertuin. Onlangs bezocht ik een dame die konijnen hield in haar tuin. Regelmatig had ze overlast van ratten. De situatie was zo ernstig geworden dat ze zelfs aanwezig bleef tijdens het voeren. De ratten moesten letterlijk worden weggejaagd, anders hadden de konijnen geen kans om in alle rust te eten. Duidelijk een plaag.
Ook de aard van een bedrijfsvoering kan voor een verhoogd risico op de aanwezigheid van ratten zorgen. Denk bijvoorbeeld aan agrarische bedrijven. Juist hier spelen passende preventie- en weringsmaatregelen een belangrijke rol. Continuïteit in het monitoren en bestrijden van ratten is noodzakelijk om schade en overlast te beperken. Er zijn locaties waar de aanwezigheid van ratten simpelweg onacceptabel is. Een rat bij de mesthoop heeft minder impact dan een rat in de keuken van de kantine. We spreken dan over een 'drempelwaarde': op welk moment is rattenactiviteit zo problematisch dat er actie moet worden ondernomen?
Het begrip 'plaag' vind ik daarom enigszins rekbaar. Mensen kunnen wanhopig worden door de aanwezigheid van 'maar enkele ratten'. Want ook 'maar enkele ratten' kunnen echt behoorlijk huishouden. Het heeft alles te maken met zaken als beeldvorming, aantallen, risico's, schade en locatie. En gelukkig is niet iedere rat direct een plaag. Ratten horen ook gewoon in de natuur.
Ratten zijn opruimers
Tot slot: rattenplagen ontstaan regelmatig door ons eigen gedrag. Soms door onwetendheid, soms door simpelweg laksheid. Ratten zijn eigenlijk de opruimers van de natuur. Op het moment dat er minder valt op te ruimen, zullen er ook minder ratten zijn. De meeste overlast in onze directe leefomgeving ontstaat als er wat te halen valt. Eendjes voeren, vogelvoer in de tuin, vuilnis of PMD zakken en volle vuilnisbakken in het park. Om maar wat te noemen. Zeker als er structureel toegang tot voedsel is, kan het hard gaan. Ik kom situaties tegen waar het niet vraag is of er ratten komen maar wanneer er ratten komen.
Door bewuster om te gaan met onze leefomgeving en geen troep en voedselresten te laten slingeren, pakken we een groot gedeelte van de overlast bij de bron aan. Want als we zelf onderdeel kunnen zijn van het probleem, kunnen we ook zelf onderdeel zijn van de oplossing.
